Burgwallen-Nieuwe Zijde

Geschiedenis

De naam Burgwallen verwijst naar de wallen die vroeger om de stadskern heen stonden. In de dertiende eeuw bouwden vissers die langs de oevers van de Amstel woonden een dam in de rivier de Amstel. De Dam werd de grote marktplaats van de stad. Het belangrijkste gebouw op de Dam is het Paleis op de Dam. Het gebouw is in de Gouden Eeuw gebouwd als Stadhuis. In 1808, tijdens de Franse bezetting, werd het als paleis aangeboden aan koning Lodewijk Napoleon en verloor het haar burgerlijke functie. De aanleg van het Centraal Station en het Stationseiland in de negentiende eeuw was één van de grootste prestigeprojecten van de stad. Architect Cuijpers bouwde het station als een soort stadspoort op drie aangeplempte eilanden in het IJ.

Paleis op de Dam gebouwd 1648 – 1665

Paleis op de Dam Gouden Eeuw

Paleis op de Dam nu

Paleis op de Dam

Centraal station

Amsterdam Centraal Station toen

Het Begijnhof

Het Begijnhof aan het Spui in Amsterdam werd in 1346 gebouwd voor de huisvesting van begijnen, een zusterschap van katholieken die als non leefden, maar geen eed aan God hadden afgelegd. De begijnen verzorgden zieken en gaven onderricht aan arme mensen. Van de oorspronkelijke huizen is niets meer over. Er werden later nieuwe huizen gebouwd, die nu zorgen voor een oase van rust in de drukke stad Amsterdam.
Het oudste huis in Amsterdam dateert uit het begin van de 15e eeuw en maakt onderdeel uit van de Begijnhof. Voor een video van het Begijnhof klik hier.

Begijnhof Spui Amsterdam

Naast de bovenstaande historisch meest bekende objecten liggen er in de buurt Burgwallen- Nieuwe Zijde nog veel meer ‘schatten’ zoals de Panden aan het Kattengat 4-6:

Voor 1600 was het Kattengat een sloot in een buurt, dicht bij het IJ, waar pakhuizen en bedrijven stonden. Na demping bouwde de zeepzieder Laurens Jansz Spiegel hier, bij wijze van belegging, de panden Kattengat 4 en 6 en plaatste, als verwijzing naar zijn familienaam, gebeeldhouwde spiegels op de geveltoppen. Tegenwoordig is in beide panden een restaurant gevestigd.

Kattegat 4-6

‘De fiets dreigt ten onder te gaan aan zijn eigen succes. Fietspaden slibben dicht, de rijen voor stoplichten worden zo lang en breed, dat het andere verkeer er nauwelijks langs kan. Maar het grootste probleem is toch de enorme hoeveelheid lukraak neergezette fietsen.’

Hoezo lukraak neergezet? Dit is het betere stapelwerk!

Plan Berlage 1917

Veel van de huizen in de Scheldebuurt zijn gebouwd in de Amsterdamse Schoolstijl en versierd met beeldhouwwerk, erkertjes en balkonnetjes. Het contrast met het nieuwe strakke stadsdeelkantoor (2007/2008) aan de President Kennedylaan 923 van architectenbureau Claus en Kaan kan haast niet groter zijn.

Stadsdeelkantoor Zuid

In de Scheldebuurt zie je de joodse historie nog terug, bijvoorbeeld om de hoek bij de Churchilllaan 133-III in de koshere broodjeszaak Sal Meijer in de Scheldestraat 45. “Ga naar ‘Broodje Meijer in Amsterdam-Zuid op een druk moment, zodat je gezellig samen met veel anderen in broodjes kan happen. Als er niet veel klanten zijn, is het even heerlijk om te zien en te proeven hoe dik en smakelijk de broodjes belegd worden. Wees niet verbaasd dat er geen boter op wordt gesmeerd; de combinatie van vlees- en melkproducten is verboden volgens het kasjroet, de Joodse spijswetten. Enkele typisch Amsterdamse aanraders zijn het broodje pekelvlees, het broodje halfom, het broodje ossenworst en het broodje kalfsworst. Onze favoriet is het handgemaakte rundvleeskroketje. En dan de koosjere erwtensoep in de winter. Broodje Meijer is vanaf de Rai gemakkelijk bereikbaar”.

Belangrijk voor de Scheldebuurt is de RAI (Op loopsfastand van de Churchilllaan 133-III). “In 1895 werd de vereniging ‘De Rijwiel Industrie’ (RI) opgericht. In 1900 sloten zich de eerste automobielbouwers zich bij de vereniging aan. Dus werd het RAI: de Rijwiel en Automobiel Industrie. Deze vereniging begon tentoonstellingen van nieuwe producten te organiseren in het Paleis voor Volksvlijt. In 1922 werd een eigen hal gebouwd aan de Ferdinand Bolstraat. Na een paar uitbreidingen betrok de Rai in 1961 de Expohal aan het Europaplein. In 2009 is het RAI complex uitgebreid met het Elicium, een multifunctioneel en duurzaam geconstrueerd congresgebouw van de architecten Benthem en Crouwel”.

Amsterdam RAI

Dit beursgebouw brengt veel drukte met zich mee en klandizie voor de locale horeca.

Zoals bijvoorbeeld Strand Zuid achter de RAI. Hier kun je zomers loungen, borrelen en zonnebaden. Aan de Scheldestraat en het Europaplein zitten leuke winkels en restaurants. Op fietsafstand vind je de Albert Cuypmarkt en het Beatrixpark. Er zijn in de Scheldebuurt drie kinderdagverblijven en twee basisscholen, waarvan één montessorischool. Ook bevindt zich in deze buurt het Mediacollege. Aan de Zuidelijke Wandelweg is in augustus 2010 de nieuwe synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente in gebruik genomen. En natuurlijk kun je bij Knijns Bowlingcentrum gezellig bowlen.

De aanwezigheid van treinstation RAI maakt de Scheldebuurt en daarmee de Churchilllaan 133-III uitstekend te bereiken met het openbaar vervoer. Vanuit dit station ben je in sneltreinvaart buiten de stad. Of in andere delen van de wereld. Vanaf station RAI vertrekt namelijk een spitslijn naar Schiphol. Maar trams en bussen rijden hier ook. Op het Europaplein komt in de toekomst een halte van de Noord-Zuidlijn. Maar ook met de auto is deze buurt prima bereikbaar, want de Ringweg Zuid is vlakbij.

In de Scheldebuurt ligt het deelplan Kop Zuidas. Als voorbode van de ontwikkelingen hier is in het voorjaar van 2009 het nieuwe stadsdeelkantoor en het woongebouw Luminuz opgeleverd. Een nieuw theater van Joop van de Ende staat in de plannen op de Europaboulevard.

De Scheldebuurt in stadsdeel Zuid.

Onderstaand nog wat cijfers over de Scheldebuurt:

Binnenkort verschijnen hier interessante artikelen door TipAmsterdam.